کاتالیست نانوسریم اکسید به‎عنوان کاتالیست موثر در تهیه مواد رنگ‎زای آزو

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه شیمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

      رنگ­های آزو دارای فعالیت­ های پادزیستی، پادقارچی و پادHIV هستند. همچنین، از ترکیب­های آزو برای تشخیص قطعی بیماری آلزایمر با تصویربرداری از پلاک­های آمیلوئیدی در مغز بیمار آلزایمری به‎کارگرفته شده است. در این پژوهش، نانوسریم اکسید به‎عنوان کاتالیست موثر در تهیه مواد رنگ‎زای ‎آزو بر پایه نفتول‎ها، زانتن­ها و هیدروکسی کومارین­ ها مورد استفاده قرار گرفت. شرایط ملایم، سرعت بالا و زمان کوتاه واکنش، سادگی روند جداسازی فراورده­ ها، بازده و خلوص بالای مشتق­ه ای تهیه‎شده و قابل‎بازیابی‎بودن کاتالیست مورد استفاده از مزایای روش ارایه شده است. ساختار ترکیب­ های تهیه‎شده از مقایسه ویژگی فیزیکی آن­ها با موارد گزارش‎شده پیشین و به کمک داده­های طیف­شناسی فروسرخ تبدیل فوریه و 1HNMR تعیین شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

nano CeO2 as an efficient catalyst for the Synthesis of Azo Dyes

نویسنده [English]

  • bita baghernezhad
چکیده [English]

Azo compounds are widely used in the pharmaceutical, cosmetic, food, dyeing/textile industries, optics, biochemistry, biophysics and analytical chemistry due to their special physical, chemical and biological properties. In the present study, the synthesis of azo dyes based on naphthols, xanthenes and hydroxy coumarins in the presence of nano- CeO2 catalyst was investigated. Avoid harmful solvents for the environment, mild conditions, high speed and short reaction time, simplicity of working up process; high efficiency and purity of the synthesized derivatives and recoverable catalyst utilization were the advantages of the proposed method. The structure of the synthesized compounds was determined by comparing their physical properties with reported and using IR and HNMR spectroscopy data.The structure of the synthesized compounds was determined by comparing their physical properties with reported and using IR and HNMR spectroscopy data.The structure of the synthesized compounds was determined by comparing their physical properties with reported and using IR and HNMR spectroscopy data.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Azo dye
  • nano CeO2
  • Naphthol
  • xanthen
  • benzaldehyde derivatives
[1] Zollinger, H.; “Color Chemistry, Synthesis, Propertiesand Application of Organic Dyes and Pigments”, Wiley-VCH, Weinheim, 2003.
[2] Gregory, P.;”High-Technology Applications of Organic Colorants”, Plenum Press, New York, 1991. 
[3] Viscardi, G.; Quagliotto, P.; Barolo, C.; Caputo, G.; Digilio, G.; Degani, I.; Barni, E. Dye.; Pigment. 57, 8-92, 2003.
[4] Clark, J.H.; “Chemistry of Waste Minimization”, Chapman and Hall, London, 1995.
[5] Tanaka, K.; “Solvent-free Organic Synthesis”, Wiley-VCH Verlag GmbH & Co. KGaA, Weinheim, Germany, 2003.
[6] Morsy, A.; El-Apasery, M.; J. Appl. Polym. Scienc. 109, 695-699, 2008.
[7] Noroozi-Pesyan, N.; Khalafy, J.; Malekpoor, Z. Color. Colorant. Coat. 2, 61-68, 2009.
[8]  Roglans, A.; Pla-Quintana, A.; Moreno-Manas, M.; Chem. Rev. 106, 4622–4643, 2006.
[9] Mandic, Z.; Nigovic, B.; Simunic, B.; Electro. Acta. 49, 607–615, 2004.
[10] Kubo, Y.; Maeda, S.; Tokita, S.; Kubo, M.; Nature 382, 522–524, 1996.
[11] Steinstrasser, R.; Pohl, L.; Angew. Chem. Int. Ed. 12, 617–630, 1973.
[12] He, Y.; Gu, X.; Guo, M.; Wang, X.; Optic. Material. 31, 18–27, 2008.
[13] Pieraccini, S.; Masiero, S.; Spada, G.; Gottarelli, G.; Chem. Commun. 9, 598–599, 2003.
[14] Merino, E.; Chem. Soc. Rev. 40, 3835–3853, 2011.
[15] Mirjalili, B.F.; Bamoniri, A.; Akbari, A.; Curr. Chem. Lett. 1,109–114, 2012.
[16] Bokare, A.D.; Chikate, R.C.; Rode, C.V.; Paknikar, K.M.; Appl. Catal. B. 79, 270–278, 2008.
[17] Qian, H.; Jiang, D.E.; Li, G.; Gayathri, C.; Das, A.; Gil, R.R.; Jin, R.; J. Am. Chem. Soc. 134,16159–62, 2012.
[18] Hosseini-Sarvari, M. J. Rapid. Commun.  Synth. Org. Chem. 38, 832-841, 2008.
[19] Hay, A.E.; Aumond, M.C.; Mallet, S.; Dumontet, V.; Litaudon, M.; Rondeau, D.; Richomme, P.; J. Natur. Prod. 67, 707–709, 2004.
[20] Zelefack, F.; Guilet, D.; Fabre, N.; Bayet, C.; Chevalley, S.V.; Ngouela, S.R.; Lenta, B.N.; Valentin, S.; Tsamo, E.; Dijoux-Franca, M.V.; J. Natur. Prod. 72, 954–957, 2009.
[21] Khurana, J.M.; Magoo, D.; Aggarwal, K.; Aggarwal, N.; Kumar, R.; Srivastava, C.; Europ. J. Med. Chem. 58, 470–477, 2012.
[22] Niu, S.L.; Li, Z.L.; Ji, F.; Liu, G.Y.; Zhao, N.; Liu, X.O.; Jing, Y.K.; Hua, H.M.; Phytochem. 77, 280–286, 2012.
[23] Laphookhieo, S.; Syers, J.K.; Kiattansakul, R.; Chantrapromma, K.; Chem. Pharm. Bull. 54, 745–747, 2006.
[24] Llama, E.F.; del Campo, C.; Capo, M.; Anadon, M.; Europ. J. Med. Chem. 24(4), 391–396, 1989.
[25] Omolo, J.J.; Johnson, M.M.; Van Vuuren, N.S.F.; De Koning, C.B.; Bioorg. Med. Chem. Lett. 21, 7085–7088, 2011. [26] Jamison, J.M.; Krabill,K.; Hatwalkar, A.; Jamison, E.; Tsai, C.C.; Cell Biology. Int. Report. 14, 1075–1084, 1990.
[27] Hafez, H.N.; Hegab, M.I.; Ahmed-Farag, I.S.; El-Gazzar, A.B.A.; Bioorg. Med. Chem. Lett. 18, 4538–4543, 2008.
[28] Giri, R.; Goodell, J.R.; Xing, C.; Benoit, A.; Kaur, H. .; Hiasa, H.; Ferguson, D.M.; Bioorg. Med. Chem. Lett. 18, 1456–1463, 2010.
[29] Chen, X.;. Pradhan, T.; Wang, F.; Kim, J.S.; Yoon, S.; Chem. Rev. 112, 1910- 1956, 2011.
[30] Li, M.; Li, J.; Liu, B.; Zhou, Y.; Li, X.; Xue, X.; Hou, Z.; Luo, X.; Europ. J. Pharmacol. 721, 151-155, 2013.
[31] O’Reilly, R.; Ohms, J.; Motley, C.; J. Biology. Chem. 244, 1303-1338, 1969.
[32] Zhao, H.; Neamati, N.; Hong, H.;. Mazumder, A.; Wang, S.; Sunder, S.; Milne, G.W.A.; Pommier, T.R.; Burke, Jr.; J. Med. Chem. 40, 242-246, 1997.
[33] Manolov, I.; Dimitrov, I.; Danchev, N.; Kostadinova, I.; World. J. Research. Rev. 3, 50-62, 2016.
[34] Sen, K.; Bagchi, P.; J. Org. Chem. 24, 316-320, 1959.
[35] Węglarz-Tomczak, E.; Górecki, L.; Chemik. 66, 1298–307, 2012.
[36] Zhen, W.; Han, H.; Anguiano, M.; Lemere, C.; Cho, C.G.; Lansbury, P.T.; J. Med. Chem. 42, 2805–2815, 1999.
[37] Benkhaya, S.; M’rabet, S.; Heliyon 6, e03271, 2020.

[38] Kwasi Adu, J.;  Amengor, C.D.K.; Mohammed, N.;J. Tropical. Medicine. 2, 1-8, 2020.

[39] Davasaz Rabbani, M.A.;   Khalili, B.; Saeidian, H.;  RSC Adv. 10, 35729-35739, 2020. 

[40] Badrey, M.G.; Gomha, S.M.; Mashaly, H.M.; Eur. J. Chem. 7, 146-151, 2016.
[41] Gur, M. J. Het. Chem. 56, 980-987, 2019.
[42] Noroozi Pesyana, N.; Gholsanamlooa,V.; Moradi Parb, M.; Iran. Chem. Commun. 7, 1-9, 2019.   
[43] Muthuchudarkodi, R.R.; Kalaiarasi, S.; J. Sci. Research. 5, 543-547, 2013.
[44] Bamoniri, A.; Moshtael-Arani, N.; RSC Advanc. 5, 16911–16920, 2015.
[45] Bamonori, A.; Mirjalili, B.B.; National. Academ. Sci. Lett. 39, 25-28, 2016.
[46] Rahimizadeh, M.; Eshghi, H.; Shiri, A.; Ghadamyari, Z.; Matin, M.M.; Oroojalian, F.;  Pordeli, P.;  J.; Korean. Chem. Soc. 56, 716-719, 2012.
[47] Ghaffari, N.; Abd Hamid, Sh.; Hazarkhanic, H.; Inorg. Nano. Metal. Chem. 47, 1-26, 2017.
[48] Zarei, A.; Hajipour, A.R.; Khazdooz, L.; Mirjalili, B.F.; Najafi, Dye. Pigment. 81, 240-244, 2009.
[49] Bamoniri, A.; Mirjalili, B. B. F.; Ghorbani-Choghamarani, A.; Yazdanshenas, M. E.;  Shayanfar, A.;  Akbari, A.
        Iran. J. Org. Chem. 3, 603-606, 2011.
[50] Ginni, S.; Karnawat, R.; Sharma, I. K.; Verma P.S. Int. J. A. Bio. Pharm. Technol. 2, 332-338, 2011.
[51] Bamoniri, A.; Pourali, A.R.; Nazifi, S. M.R. Iran. J. Catal. 4, 185-189, 2012.
[52] Bamoniri, A.; Mirjalili, B.B.F.; Ghorbani-Choghamarani A.; Yazdanshenas M.E.; Shayanfar A.; Akbari A. Iran. J. Catal. 1, 51-54, 2011.
[53] Bamoniri A.; Mirjalili B.B.F.; Fouladgari S.; Moshtael-Arani N.; Natl. Acad. Sci. Lett. 39, 25-28, 2016.